6th Science Evaluation - SA2

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026)

LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
इयत्ता: 6 वी | विषय: विज्ञान (Sub-Science) | एकूण गुण: 40 | वेळ: 90 मिनिटे

इयत्ता 6 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) या LBA (Learning Outcomes Based Assessment) आधारित विज्ञान (Sub-Science) विषयाच्या नमुना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. हा संच कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार तयार करण्यात आला असून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीचे अचूक आणि सर्वंकष मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.

शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 मधील द्वितीय सत्राच्या शेवटी घेतली जाणारी संकलित मूल्यमापन – 2 परीक्षा ही विद्यार्थ्यांच्या वर्षभराच्या अभ्यासाचे मूल्यमापन करणारी महत्त्वाची परीक्षा आहे. विज्ञान विषयामध्ये केवळ पाठांतर नव्हे, तर संकल्पनांची समज, निरीक्षण क्षमता, तर्कशक्ती, प्रयोगशीलता आणि दैनंदिन जीवनातील अनुप्रयोग यांना विशेष महत्त्व दिले जाते. याच उद्देशाने या प्रश्नसंचाची रचना LBA पद्धतीनुसार करण्यात आली आहे.

या संचामध्ये समाविष्ट बाबी:

  • लेखी परीक्षा नमुना प्रश्नपत्रिका – 3 मॉडेल
  • सविस्तर उत्तरपत्रिका / उत्तरसूची
  • तोंडी परीक्षा संच (1 गुणांच्या प्रश्नांसह)

प्रश्नपत्रिकेमध्ये वस्तुनिष्ठ प्रश्न, रिकाम्या जागा भरा, योग्य पर्याय निवडा, कारणे लिहा, फरक सांगा, लघुउत्तरी प्रश्न, प्रयोगाधारित प्रश्न तसेच अनुप्रयोगावर आधारित प्रश्नांचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, समज, विश्लेषण व उपयोजन कौशल्यांचे मूल्यमापन करता येईल.

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026)

इयत्ता: 6 वी | विषय: विज्ञान | गुण: 40 | वेळ: 90 मिनिटे

प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडून लिहा: (1 गुण x 5 प्रश्न = 5 गुण)

1. मानवी शरीराचे तापमान मोजण्यासाठी कोणता तापमापक वापरतात?
  • A) प्रयोगशाळा तापमापक
  • B) वैद्यकीय तापमापक
  • C) हवामान तापमापक
  • D) वरीलपैकी नाही
2. पाण्याचे तीन अवस्था कोणत्या आहेत?
  • A) घन, द्रव, वायू
  • B) थंड, गरम, कोमट
  • C) बर्फ, पाणी, तेल
  • D) वाफ, हवा, धूर
3. तांदळातील खडे वेगळे करण्यासाठी कोणती पद्धत वापरतात?
  • A) गाळणे
  • B) हाताने निवडणे
  • C) बाष्पीभवन
  • D) घुसळणे
4. खालीलपैकी सजीव कोण आहे?
  • A) दगड
  • B) खुर्ची
  • C) झाड
  • D) पेन्सिल
5. पृथ्वीला प्रकाश आणि उष्णता कोणापासून मिळते?
  • A) चंद्र
  • B) सूर्य
  • C) मंगळ
  • D) गुरु

प्रश्न 2. रिकाम्या जागा भरा: (1 गुण x 5 प्रश्न = 5 गुण)

  1. पाण्याचे उत्कलन बिंदू (Boiling point) _______ अंश सेल्सिअस आहे. (100 ॰C / 0 ॰C)
  2. समुद्राच्या पाण्यापासून मीठ मिळवण्यासाठी _______ पद्धत वापरतात. (बाष्पीभवन / गाळणे)
  3. बेडकाचे बाळ _______ म्हणून ओळखले जाते. (टॅडपोल / अळी)
  4. जंगले, हवा आणि पाणी ही _______ संसाधने आहेत. (नैसर्गिक / मानवनिर्मित)
  5. पृथ्वीचा नैसर्गिक उपग्रह _______ आहे. (सूर्य / चंद्र)

प्रश्न 3. खालील प्रश्नांची थोडक्यात (1-2 वाक्यात) उत्तरे लिहा: (2 गुण x 11 प्रश्न = 22 गुण)

  1. तापमानाचे एकक (Unit) काय आहे?
  2. बाष्पीभवन (Evaporation) म्हणजे काय?
  3. मिश्रण म्हणजे काय? एक उदाहरण द्या.
  4. सजीवांची कोणतीही दोन लक्षणे लिहा.
  5. 'पुनरुद्भवी' (Renewable) संसाधने म्हणजे काय?
  6. सौरमालेतील कोणत्याही दोन ग्रहांची नावे लिहा.
  7. गाळणे (Filtration) ही पद्धत कशासाठी वापरतात?
  8. आपल्याला पाण्याची गरज का असते? (कोणतेही दोन उपयोग लिहा).
  9. 'तारे' आणि 'ग्रह' यातील एक फरक सांगा.
  10. वनस्पती आपले अन्न कसे तयार करतात?
  11. पाऊस पडण्यासाठी कशाची गरज असते? (ढग / वाफ)

प्रश्न 4. निरीक्षण आणि उपयोजन (8 गुण)

22. खालील चित्राचे निरीक्षण करा आणि प्रश्नांची उत्तरे द्या: (4 गुण)

A) चित्रातील प्रक्रियेचे नाव काय आहे?
B) सूर्याच्या उष्णतेमुळे पाण्याची काय होते?
C) ढग थंड झाल्यावर जमिनीवर काय पडते?
D) पावसाचे पाणी शेवटी कोठे जाऊन मिळते?
23. थोडक्यात उत्तरे लिहा: (4 गुण)
A) सौरऊर्जेचे (Solar Energy) कोणतेही दोन उपयोग लिहा. (2 गुण)
B) रात्रीच्या आकाशाचे निरीक्षण करण्यासाठी कोणती तयारी कराल? (2 गुण)

PART C: MODEL ANSWER SHEET

विभाग A (10 गुण)

1. B) वैद्यकीय तापमापक
2. A) घन, द्रव, वायू
3. B) हाताने निवडणे
4. C) झाड
5. B) सूर्य
6. 100॰C
7. बाष्पीभवन
8. टॅडपोल
9. नैसर्गिक
10. चंद्र

विभाग B (22 गुण)

11. तापमानाचे एकक अंश सेल्सिअस (॰C) किंवा फॅरेनहाईट (॰F) आहे.
12. पाण्याचे रूपांतर वाफेमध्ये होण्याच्या प्रक्रियेला बाष्पीभवन म्हणतात.
13. दोन किंवा अधिक पदार्थ एकत्र मिसळल्यावर तयार होणाऱ्या पदार्थाला मिश्रण म्हणतात. उदा. भेळ, हवा.
14. 1) सजीवांची वाढ होते. 2) सजीव श्वसन करतात.
15. जी संसाधने पुन्हा पुन्हा निर्माण होतात आणि कधीही संपत नाहीत, त्यांना पुनरुद्भवी संसाधने म्हणतात. उदा. सौरऊर्जा, हवा.
16. बुध, शुक्र, पृथ्वी, मंगळ (कोणतेही दोन).
17. द्रव पदार्थातून न विरघळणारे घन पदार्थ वेगळे करण्यासाठी गाळणे पद्धत वापरतात. उदा. चहा गाळणे.
18. पिण्यासाठी, शेतीसाठी, स्वच्छतेसाठी (कोणतेही दोन).
19. तारे स्वयंप्रकाशित असतात (चमकतात), तर ग्रह स्वतः प्रकाशत नाहीत (ते सूर्याचा प्रकाश परावर्तित करतात).
20. वनस्पती सूर्यप्रकाश, हवा (कार्बन डायऑक्साइड) आणि पाणी वापरून स्वतःचे अन्न तयार करतात.
21. ढगांची किंवा पाण्याच्या वाफेची गरज असते.

विभाग C (8 गुण)

22. चित्र निरीक्षण (जलचक्र):
A) जलचक्र (Water Cycle).
B) पाण्याची वाफ होते (बाष्पीभवन).
C) पाऊस पडतो.
D) नदीद्वारे समुद्राला जाऊन मिळते.

23. दीर्घोत्तरी:
A) सौरऊर्जेचे उपयोग: 1. पाणी गरम करण्यासाठी (सौर बंब). 2. वीज निर्मितीसाठी (सोलार पॅनल). 3. अन्न शिजवण्यासाठी (सौर कुकर).
B) आकाश निरीक्षण तयारी: 1. आकाश स्वच्छ आणि ढगविरहित असावे. 2. दिवे आणि प्रकाश नसलेली शांत जागा निवडावी. 3. दुर्बिणीचा वापर करू शकतो.

PART D: ORAL TEST (20 Questions)

सूचना: शिक्षकांनी विद्यार्थ्याला खालील प्रश्न तोंडी विचारावे. (प्रत्येकी 1 गुण)

  1. प्रश्न: ताप आल्यावर आपण काय वापरतो?
    उत्तर: थर्मामीटर (तापमापक).
  2. प्रश्न: पाण्याचा बर्फ होणे म्हणजे काय?
    उत्तर: गोठणे.
  3. प्रश्न: समुद्राचे पाणी चवीला कसे लागते?
    उत्तर: खारट.
  4. प्रश्न: पिठातील कोंडा काढण्यासाठी आई काय करते?
    उत्तर: चाळते (चाळणे).
  5. प्रश्न: चहा बनवल्यावर आपण काय करतो?
    उत्तर: गाळतो.
  6. प्रश्न: झाड सजीव आहे की निर्जीव?
    उत्तर: सजीव.
  7. प्रश्न: सजीवांना जगण्यासाठी कशाची गरज असते?
    उत्तर: हवा, पाणी, अन्न.
  8. प्रश्न: मासा कुठे राहतो?
    उत्तर: पाण्यात.
  9. प्रश्न: आपल्याला ऑक्सिजन कोणापासून मिळतो?
    उत्तर: झाडांपासून (वनस्पती).
  10. प्रश्न: गाडी चालवण्यासाठी काय लागते?
    उत्तर: पेट्रोल / डिझेल / इंधन.
  11. प्रश्न: सूर्यापासून आपल्याला काय मिळते?
    उत्तर: ऊन (प्रकाश) आणि उष्णता.
  12. प्रश्न: रात्री आकाशात काय चमकतात?
    उत्तर: तारे.
  13. प्रश्न: आपण कोणत्या ग्रहावर राहतो?
    उत्तर: पृथ्वी.
  14. प्रश्न: सर्वात तेजस्वी ग्रह कोणता? (सकाळचा तारा)
    उत्तर: शुक्र.
  15. प्रश्न: पाण्याचे वाफेत रूपांतर होणे याला काय म्हणतात?
    उत्तर: बाष्पीभवन.
  16. प्रश्न: लोहचुंबक कशाला आकर्षित करतो?
    उत्तर: लोखंडाला.
  17. प्रश्न: बेडूक पाण्यात आणि जमिनीवर राहू शकतो का?
    उत्तर: हो.
  18. प्रश्न: पेट्रोल संपणारे संसाधन आहे की न संपणारे?
    उत्तर: संपणारे (अपुनरुद्भवी).
  19. प्रश्न: पृथ्वीचा उपग्रह कोणता?
    उत्तर: चंद्र.
  20. प्रश्न: स्वच्छ पाणी कसे दिसते?
    उत्तर: रंगहीन / पारदर्शक.
प्रश्नपत्रिकेची PDF लवकरच उपलब्ध होईल..
DOWNLOAD QUESTION PAPER DOWNLOAD ANSWER SHEET DOWNLOAD ORAL TEST
Tags

Post a Comment

टिप्पणी पोस्ट करा

थोडे नवीन जरा जुने