🇮🇳 भारतीय प्रजासत्ताक दिन: इतिहास, महत्त्व आणि लोकशाहीचा उत्सव

📍 प्रस्तावना (Introduction)
आपल्या भारत देशात दरवर्षी 26 जानेवारी हा दिवस 'प्रजासत्ताक दिन' म्हणून मोठ्या उत्साहात आणि अभिमानाने साजरा केला जातो. 15 ऑगस्ट 1947 रोजी भारताला ब्रिटिश राजवटीतून स्वातंत्र्य मिळाले, परंतु देशाला चालवण्यासाठी स्वतःची राज्यघटना किंवा नियम नव्हते. जेव्हा 26 जानेवारी 1950 रोजी भारतीय संविधान लागू झाले, तेव्हा भारत खऱ्या अर्थाने एक 'सार्वभौम प्रजासत्ताक राष्ट्र' बनले.
📜 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (Historical Background)

भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर देशाला एका मजबूत कायद्याची गरज होती. यासाठी घटना समितीची स्थापना करण्यात आली. या समितीमध्ये देशातील अनेक दिग्गज नेत्यांचा समावेश होता.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे मसुदा समितीचे अध्यक्ष होते. त्यांनी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी अथक परिश्रम करून जगातील सर्वात मोठे लिखित संविधान तयार केले. हे संविधान 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारले गेले. म्हणूनच हा दिवस आपण 'संविधान दिन' म्हणून साजरा करतो. मात्र, त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी 26 जानेवारी 1950 रोजी सुरू झाली.

📅 २६ जानेवारीच का? (Significance of January 26)
संविधान तयार होऊन नोव्हेंबरमध्येच पूर्ण झाले होते, तरीही ते लागू करण्यासाठी 26 जानेवारी या तारखेची निवड का केली गेली?
1930 मध्ये काँग्रेसच्या लाहोर अधिवेशनात पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या नेतृत्वाखाली 'पूर्ण स्वराज्य' ची घोषणा करण्यात आली होती. तो दिवस 26 जानेवारी होता. त्या ऐतिहासिक दिवसाची आठवण जपण्यासाठीच राज्यघटना लागू करण्यासाठी ही तारीख निवडण्यात आली.
🎉 प्रजासत्ताक दिनाचा सोहळा (Republic Day Celebrations)
  • ध्वजारोहण: या दिवशी भारताचे राष्ट्रपती राष्ट्रध्वज फडकवतात.
  • लष्करी सामर्थ्य: भारतीय लष्कर, नौदल आणि वायुदलाचे जवान शिस्तबद्ध संचलन करून राष्ट्रपतींना सलामी देतात.
  • सांस्कृतिक चित्ररथ: विविध राज्यांची संस्कृती आणि परंपरा दर्शवणारे रंगीबेरंगी चित्ररथ हे या सोहळ्याचे खास आकर्षण असते.
🤝 नागरिकांसाठी महत्त्व (Importance for Citizens)

प्रजासत्ताक दिन आपल्याला आठवण करून देतो की, आपण एका स्वतंत्र आणि लोकशाही देशाचे नागरिक आहोत. आपले संविधान आपल्याला न्याय, स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुतेची (Justice, Liberty, Equality, Fraternity) हमी देते. हा दिवस केवळ आनंद साजरा करण्याचा नसून, संविधानाने दिलेल्या हक्कांसोबतच आपल्या कर्तव्यांचे पालन करण्याची शपथ घेण्याचाही आहे.

Post a Comment

أحدث أقدم